“Pan Tadeusz” krok po kroku

Krok 1.

Przed lekturą:

NaCoBeZu do lapbooka z lektury „Pan Tadeusz”

Wykonaj lapbook, który graficznie będzie odwoływał się do treści lektury. Strona tytułowa powinna zawierać pełny tytuł utworu oraz tytuły wszystkich ksiąg.

Obowiązkowe elementy lapbooka:

  1. Biogram Adama Mickiewicza (z uwzględnieniem czasu i okoliczności powstania „Pana Tadeusza”, czyli genezy utworu).
  2. Czas i miejsce akcji z informacjami o tle historycznym (kampanii napoleońskiej oraz kulcie Bonapartego).
  3. Bohaterowie (najważniejsze informacje pomocne do przygotowania charakterystyki postaci). Obowiązkowo: Tadeusz, Jacek Soplica, Sędzia, Hrabia, Telimena, Zosia, Wojski, Gerwazy i Protazy, Jankiel oraz bohater zbiorowy: szlachta dobrzyńska i jej przedstawiciele, Moskale .
  4. Ramowy plan wydarzeń trzech głównych wątków: miłosnego, sporu o zamek oraz działalności księdza Robaka.
  5. Rodzaj i gatunek literacki (wyjaśnienie pojęcia epopeja oraz epopeja narodowa).
  6. Informacje o następujących fragmentach epopei: Inwokacja, historia zamku Horeszków, koncert Wojskiego na rogu, spowiedź Jacka Soplicy, rehabilitacja Jacka Soplicy oraz co najmniej 3 opisy przyrody (np. chmury, burza, zachód słońca). Podajesz numer i tytuł księgi oraz wersy epopei.
  7. Wyjaśnienie pojęć: inwokacja, epilog, retrospekcja, instrumentacja głoskowa, hiperbola, porównanie homeryckie, peryfraza, zajazd, zaścianek, czarna polewka, emisariusz, bohater dynamiczny oraz nazw urzędników: stolnik, podkomorzy, wojski, rejent, asesor.

Pełen tekst epopei do przeczytania tutaj.

 

Krok 2.

Nauka czytania

Jak już mówiliśmy, epopeja jest pisana rymowanym wierszem trzynastozgłoskowym (każdy wers ma 13 sylab). Czytanie utworu wersami uniemożliwia zrozumienie treści. Tę lekturę czytamy jak utwór epicki, czyli kierujemy się granicami zdań. Znaki interpunkcyjne są tu kluczowe.

Słuchajcie i czytajcie.












Trochę żartu z arcydzieła Adama Mickiewicza.

Streszczenie epopei w rytmie rap.

Pomocne opracowanie znajdziecie na blogu pana Tomasza Filipowicza.

Krok 3.

Badamy Inwokację i uczymy się jej na pamięć. Termin 19 września.

Pomocny materiał audio i tekstowy.

Pytania kluczowe do Inwokacji:

  1. Dlaczego dla Mickiewicza Litwa była ojczyzną, a Polacy uważają “Pana Tadeusza” za swoją epopeję narodową?
  2. Jaki widzisz związek fraszki “Na zdrowie” Jana Kochanowskiego z Inwokacją? Pełny tekst fraszki z przypisami znajdziesz tutaj.
  3. Jakie elementy autobiograficzne można znaleźć w Inwokacji?
  4. Dlaczego trzeba być świetnym przyrodnikiem, by zrozumieć Inwokację?
  5. Do czego może być potrzebny Słownik terminów literackich podczas analizy Inwokacji?

A jakie pytania nasuwają się Tobie?

Zadanie edukacyjne:

Znajdź w Inwokacji i zapisz w OK zeszycie w formie notatki Cornella:

  1. 2 apostrofy
  2. 2 porównania
  3. 4 epitety
  4. 2 metafory
  5. Uosobienie
  6. Ożywienie
  7. Rymy parzyste
  8. Rymy żeńskie
  9. Inwersję «odstępstwo od zwykłego szyku wyrazów w zdaniu»
  10. Przerzutnię

W podsumowaniu w 4 zdaniach wyjaśnij, jak zastosowane przez Mickiewicza środki językowe wpływają na odbiór tekstu.

Sprawdź, czy znasz na pamięć!

Ćwiczenia autorstwa pani Zuzannykrótki

Krok 4.

Zwizualizujemy to, co przeczytaliśmy dzięki ekranizacji “Pana Tadeusza” w reżyserii Andrzeja Wajdy.

 

Dla miłośników starego kina- gratka! Ekranizacja epopei z 1928 roku. Warto obejrzeć choćby fragmenty.

Krok 5.

Analizujemy tytuł epopei. Odpowiemy na pytanie: Jakie informacje są zakodowane w tytule?

Krok 6.

Wycieczka do Soplicowa.

Wnikliwie przeczytamy fragmenty opisujące dworek w Soplicowie i okolice, by stworzyć folder reklamowy dla biura podróży. Skupimy się także na atrakcjach czekających na turystów.

 

Krok 7.

Wyodrębniamy wątki.

a) Skomplikowane losy Jacka Soplicy zobrazujemy za pomocą logicznej gałązki.

Dwie relacje o śmierci Stolnika- materiał ćwiczeniowy dla chętnych.

Bogatsi o wiedzę o tym, co kierowało czynami Jacka Soplicy przygotujemy się do napisania przemówienia oskarżającego lub broniącego głównego bohatera.

Dobrych rad udzieli nam Tomasz Kammel.


Możecie przetestować swoją wiedzę na temat przemówienia za pomocą ćwiczeń z GWO.

Rady dla piszących przemówienia znajdziecie tutaj.

Kryteria sukcesu

  1. Czas trwania wystąpienia 3-5 min.
  2. Przemówienie w całości dotyczy obrony lub oskarżenia Jacka Soplicy i jest zgodne z treścią lektury.
  3. Określasz cel przemówienia.
  4. Podajesz co najmniej 3 argumenty na poparcie swojego stanowiska, w tym argumenty odwołujące się do:
  • rozumu
  • emocji
  • postaw*

5. Argumenty ilustrujesz przykładami (w tym wykorzystujesz co najmniej jeden cytat lub przysłowie).

6. Stosujesz środki retoryczne:

  • zwroty do słuchaczy
  • pytanie retoryczne
  • wykrzyknienie

7. Tekst ma trójdzielną kompozycję;

  • wstęp: wprowadzasz do tematu i określasz cel przemówienia,
  • rozwinięcie: prezentujesz argumenty i przykłady,
  • zakończenie: podsumowujesz rozważania.

8. Przy wygłaszaniu przemówienia uwzględniasz następujące elementy:

modulacja głosu, intonacja, akcent zdaniowy, język ciała, tempo i głośność  mówienia, umiejętność koncentrowania uwagi słuchaczy.

*typy argumentów znajdziecie tutaj. 

Dla dociekliwych: argumentum ad populum, argumentum ad personam, argumentum ad misericordiam, argumentum ad vanitatem.

Dla jeszcze dociekliwszych… prezentacja 🙂

b) Wątek miłosny zamienimy na osobną książkę. Wykorzystamy aplikację storybird. 

CIEKAWOSTKI O MIŁOSNYCH PERYPETIACH ADAMA MICKIEWICZA ZNAJDZIECIE TUTAJ.  Przyjemnej lektury 🙂

Jak korzystać z aplikacji, podejrzyjcie we wpisie “A może to pierwszy krok do pisarstwa?”

c) Wątek sporu o zamek w końcu zostanie rozstrzygnięty prawomocnym wyrokiem, bo to my zrobimy sąd.

Który wątek ilustrują słowa tej piosenki?

Krok 8.

Podziwiamy przyrodę opisaną w epopei i kunszt poetycki autora “Pana Tadeusza”.

Jaką funkcję pełni przyroda w “Panu Tadeuszu”?

Potrenujemy rozpoznawanie środków poetyckich i określanie ich funkcji w tekście.

 

Krok 9.

Badamy odniesienia historyczne w koncercie Jankiela i całej epopei.

O jakich ważnych wydarzeniach w Polsce i Europie dowiadujemy się z “Pana Tadeusza”?

Jak oceniasz wierność faktom historycznym Adama Mickiewicza? Jak nasz wieszcz narodowy traktuje historię? Jaki mógł być cel takiego przedstawienia historii?

Sprawdź się

Krok 10. i ostatni

“Pan Tadeusz” jako epopeja narodowa.

Udowodnimy, że Adam Mickiewicz napisał epopeję/epos.

 

gra pani Zuzanny

 

Powtórz przed egzaminem

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.