Opowiedz mi historię…

Czas udoskonalić sztukę pisania opowiadań.

Przypomnijmy sobie kryteria sukcesu dobrego opowiadania.

1.Pamiętam, że opowiadanie składa się z 3 części (wstęp, rozwinięcie, zakończenie) oddzielonych od siebie akapitami.

  1. Stosuję konsekwentną narrację (czas).
  2. We wstępie wskazuję miejsce i czas akcji.
  3. Opisuję miejsca akcji (co najmniej 3 informacje o głównym miejscu akcji).
  4. W rozwinięciu prezentuję bohaterów i zdarzenia połączone w ciąg przyczynowo-skutkowy.
  5. Charakteryzuję bohaterów (co najmniej 2 informacje o każdym bohaterze).
  6. Wprowadzam dialogi bohaterów (co najmniej 4 wypowiedzi).
  7. W zakończeniu podsumowuję zdarzenia, piszę, co z nich wynikło.
  8. Nadaję tytuł pracy.
  9. Używam w opowiadaniu co najmniej 5 wyrażeń i zwrotów proponowanych przez nauczyciela w „Dobrych radach”.

Stałe kryteria, czyli:

Piszę poprawnie pod względem językowym, ortograficznym i interpunkcyjnym.

Zwracam szczególną uwagę, aby zdania nie zawierały więcej niż 3 informacje.

Piszę czytelnie.

 

Dobre rady dla piszących opowiadanie

1.Wstęp

PAMIĘTAJ O AKAPICIE!

Napisz, kiedy i gdzie działa się historia (wydarzenia), od czego wszystko się zaczęło…

  1. Rozwinięcie

              PAMIĘTAJ O AKAPICIE!

Teraz opowiedz po kolei wszystkie wydarzenia, które przytrafiły się Twoim bohaterom. Nadaj im imiona, opisz, jak wyglądali, jakie mieli cechy charakteru. Opisuj miejsca akcji. Wprowadź dialogi. Pamiętaj o zaczynaniu wypowiedzi bohatera od nowej linii. Po myślniku używaj dużej litery. Postaraj się, aby zainteresować osobę, która będzie czytać Twoją pracę.

Nowe wątki zaczynaj od nowego akapitu.

  1. Zakończenie

              PAMIĘTAJ O AKAPICIE!

Podsumuj swoją pracę, wyraź swoją opinię, napisz, jak skończyła się historia. Możesz użyć jakiegoś przysłowia lub powiedzenia.

Możesz skorzystać z wyrażeń i zwrotów:

Propozycje zwrotów rozpoczynających opowiadanie

Zdarzyło się to…  Któregoś letniego/wiosennego/zimowego/jesiennego poranka… Nigdy nie zapomnę tego letniego/wiosennego/zimowego/jesiennego dnia, w którym… Działo się to w…  Było to wówczas, gdy…   To, co chcę wam opowiedzieć, wydarzyło się, gdy…    Nie uwierzycie może, ale to nie był sen…  Gdy zaczynam o tym myśleć…  Nigdy nie zapomnę dnia, w którym… Długo zastanawiałem/-am się, jak opisać to, co stało się… Ten dzień na zawsze zostanie w pamięci…….. (imię bohatera). Było to… Ta niezwykła historia zaczęła się od…

 

Propozycje zwrotów posuwających akcję do przodu

Z początku… W pewnej chwili…  Później jednak… Nagle… Znienacka… Po chwili okazało się, że…   Pod koniec dnia…   Tuż po…  W ostatniej chwili (w ostatnim momencie)… Wówczas, gdy… Nieco później…  Dziwnym zbiegiem okoliczności… W końcu… Na koniec…

 

Propozycje zwrotów wprowadzających postacie

Ujrzałem wówczas…  Osoba, którą spotkałem/-am… Bohaterem wydarzenia był…  Okazał się nim…  To nie była zwyczajna postać… Spojrzałem wówczas na… Mój wzrok spoczął na… Pojawił się wówczas… Nagle zjawił się… Wtedy wszyscy dostrzegli… X rozglądał się i dostrzegł…

 

Propozycje zwrotów kończących opowiadanie

I tak skończyła się moja przygoda. Zapamiętam na zawsze, aby…

Wszystko dobrze się skończyło, więc…

Nigdy nie zapomnę tego, co mnie spotkało, ponieważ…

I tak przekonałem się, że prawdziwe jest przysłowie: „[…]”

Powiedzenie: „[…]” okazało się…

 

Krótkie przypomnienie, jak poprawnie wprowadzać dialog:

mówić to inaczej: rzec, odrzec, powiedzieć, odpowiedzieć, prosić, pytać, radzić, poradzić, doradzić, postanowić, poprosić, zwrócić się, wyznać, odezwać się, powiadomić, krzyknąć, zdecydować,

mówić jak? – głośno, dobitnie, łagodnie, szczerze, stanowczo, wprost, z entuzjazmem, z niepokojem, z przerażeniem, nieśmiało, niewyraźnie.

1. Wypowiedzi dialogowe każdego bohatera zaczynać się powinny od nowego wiersza z wcięciem akapitowym i z tzw. pauzą dialogową, czyli myślnikiem. Krótko mówiąc, każdą kolejną wypowiedź należy traktować jak kolejny akapit.

2. Po pauzie dialogowej rozpoczynającej wypowiedź stawia się twardą spację (w Wordzie stawia się ją przez przyciśnięcie Ctrl + Shift + Spacja). Dzięki temu odstępy między pauzą dialogową a pierwszym słowem w wypowiedzi będą zawsze identyczne, co ma znaczenie estetyczne w przypadku, gdy wyjustujemy tekst.

3. Czasownik oznaczający mówienie (powiedział, krzyknął, szepnął, odparł, zapytał, stwierdził, odrzekł itp.) zawsze powinien występować po myślniku. Jeżeli zdarzy się, że narracja dotycząca dialogu zawierać będzie np. imię bohatera, to musi ono stać po czasowniku.

Przykład:

– Wyglądasz bardzo ładnie – odpowiedział Adam.

A to nieprawidłowy zapis:

– Wyglądasz bardzo ładnie – Adam odpowiedział.

Jedna uwaga: Może się zdarzyć, że w wypowiedzi bohatera występuje pytajnik, wykrzyknik lub wielokropek. Jeżeli narracja po niej następująca dotyczy tej wypowiedzi, to znak taki nie jest traktowany jak kropka, a zatem nie wymusza wielkiej litery w narracji.

Przykłady:

– Niemożliwe! – wrzasnęła Ewa.

– Jak masz na imię? – zapytał nieśmiało Adam.

4. Dialog zamyka się kropką wtedy, gdy narracja nie odnosi się do wypowiedzi bohatera. W przykładzie do poprzedniego punktu narracja (czyli odpowiedział Adam) odnosiła się do wypowiedzi. Kropki po wypowiedzi zatem nie było.

Przykład z kropką zamykającą wypowiedź:

– Dobranoc. – Otworzył drzwi i wyszedł.

5. Gdy w takiej narracji pojawia się nazwa wykonawcy czynności, to musi ona poprzedzać czasownik.

Przykład:

– Pięknie. – Adam się uśmiechnął.

A to nieprawidłowy zapis:

– Pięknie. – Uśmiechnął się Adam.

6. Postawienie kropki po wypowiedzi narratora sprawia, że dalszy tekst rozpoczyna się wielką literą (niezależnie od tego, czy jest to dalsza część dialogu, czy narracji).

Dwa przykłady:

– Kocham cię – wyszeptała Ewa. Jej głos był ciepły i czuły.

– Kocham cię – wyszeptała Ewa. – Jesteś wspaniały!

7. Narrację wplecioną w dialog należy oddzielić myślnikami z obu stron.

Przykład:

– Powinniśmy – powiedział – przemyśleć to raz jeszcze.

8. Gdy zdarzy się, że wpleciona narracja doprowadzi do zbiegu myślnika i przecinka, to przecinek należy pominąć.

Przykład:

– Wiem – powiedziała – że mnie nie znosisz.

9. Wypowiedź dialogową jednej osoby wraz z narracją należy składać w ciągu. Nie ma znaczenia jej długość. Jednak gdy pojawia się przerywająca wypowiedź narracja, która odnosi się do zachowania innej osoby niż mówiąca, to każdy z elementów, czyli narrację i dalszą wypowiedź, należy składać od nowego akapitu.

Trochę to skomplikowane w teorii, więc rozjaśni to przykład:

– Dowiedziałam się, jaki tak naprawdę jesteś.
Adam nie wiedział, co powiedzieć.
– Wydaje ci się – kontynuowała – że pozjadałeś wszystkie rozumy.

10. Ze względów technicznych i estetycznych pojedynczej wypowiedzi dialogowej wraz z uwagami narratora nie powinno się ciągnąć za długo. Źle to wpływa na odbiór tekstu. Gdy mamy zbyt długą wypowiedź, powinno się ją rozdzielić jakimś wtrętem dialogowym pochodzącym od innej postaci lub tak, jak pokazałem w poprzednim punkcie.

Rady, jak poprawnie zapisać dialog, opracowane przez p. Tomasza Powyszyńskiego zaczerpnięte ze strony Językowe dylematy.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.