Czy fraszka to fraszka?

Fraszki 2019/2020

Spotkanie z autorem fraszek.

Zrób mapę myśli dotyczącą biografii Jana Kochanowskiego. W centrum naszkicuj portret poety z Czarnolasu. Zadbaj, by na mapie znalazły się gałęzie: rodzina, edukacja, kariera, podróże, twórczość, ciekawostki (co najmniej 4). Każdą gałąź oznacz innym kolorem. Użyj różnej wielkości liter do wyodrębnienia informacji ważnych i mniej istotnych. Dorysuj ikony, które pomogą Ci w szybkim przypomnieniu sobie faktów/informacji. Użyj wyobraźni, bo jest ona (zdaniem Alberta Einsteina) ważniejsza od wiedzy!

Możesz skorzystać z tych źródeł:

culture.pl

ObliczaLudzi.com

zyciorysy.info.pl

same ciekawostki na rzucijedz.pl

Orientacja w biografii autora (oraz epoce, w której tworzył),  jest zazwyczaj niezbędna, by dobrze zrozumieć utwór.

Poczytaj o renesansie/odrodzeniu:

Ciekawostki

Architektura i sztuka– poczuj klimat epoki.

Posłuchaj muzyki, której mógł słuchać Jan Kochanowski 🙂

 

Istnieje wyrażenie: człowiek renesansu. Sprawdź, co to znaczy w słowniku.

Czy wiesz, jak sprawdzić, czy masz zadatki na współczesnego człowieka renesansu? Zajrzyj do tego artykułu.

W tym roku proponuję następujący zestaw fraszek:

O żywocie ludzkim

Do gór i lasów

Raki

Na dom w Czarnolesie

O doktorze Hiszpanie

Na lipę

O kapelanie

Na zdrowie

O rozwodzie

O kaznodziei

 

 

Proponuję też algorytm przydatny do analizy fraszek 😉

Wspólnie dokonamy analizy i interpretacji fraszki “Na zdrowie”. Następnie będziecie doskonalić umiejętność analizy i interpretacji utworu poetyckiego samodzielnie.

Rzetelne wykonanie zadania gwarantuje rozwój kompetencji czytania ze zrozumieniem i posługiwania się terminami z teorii literatury. Z tymi umiejętnościami bez stresu poradzisz sobie z zadaniami egzaminacyjnymi z liryki.

Algorytm* analizy i interpretacji fraszek:

Spośród zaproponowanych  fraszek wybierz  4 i dokonaj ich analizy oraz interpretacji. Możesz pracować indywidualnie, w parze lub w grupie (maksymalnie 4-osobowej). Przy jednym stanowisku nie może być więcej niż 4 osoby.

  1. Zapisz w OK zeszycie tytuł fraszki.
  2. Przeczytaj uważnie fraszkę.
  3. Przeczytaj objaśnienia/przypisy.
  4. Przeczytaj polecenia od 6-10.
  5. Przeczytaj raz jeszcze tekst fraszki, poszukując odpowiedzi na pytania.
  6. Napisz jednym zdaniem, o czym jest fraszka.
  7. Dorysuj symbol/minirysunek, z którym kojarzy Ci się ta konkretna fraszka.
  8. Wskaż podmiot liryczny (kto wypowiada się w utworze).
  9. Wskaż adresata. Jak sądzisz, do jakiego typu ludzi kierował swoje słowa Jan Kochanowski w XVI wieku, a kto dziś powinien przeczytać ten tekst i wyciągnąć z niego wnioski? Uzasadnij swoją odpowiedź.
  10. Co według Ciebie jest najważniejszym przesłaniem tej fraszki? Co mogłoby by być aktualne także w XXI wieku?
  11. Zbadaj budowę fraszki:
  12. Z ilu strof/wersów się składa?
  13. Czy strofy/wersy są równej, czy różnej długości? (przypominam, że długość wersu to liczba sylab w jednej linijce);
  14. Czy w utworze są rymy? (utwór rymowany czy utwór biały);
  15. Jeśli są rymy, to określ ich układ (parzyste aabb; przeplatane/krzyżowe abab; okalające abba; nieregularne). Zbadaj rymy ze względu na akcent (męskie- ostatnia sylaba wersu akcentowana; żeńskie- akcent na przedostatnią sylabę wersu).
  16. Wyciągnij wniosek z punktów 12-15: Czy wiersz jest sylabiczny? (wiersz mający równą liczbę sylab, akcent stały pada na przedostatnią sylabę wersu);
  17. Zbadaj język fraszki:
  18. Znajdź i wypisz do zeszytu przykłady (jeśli są w utworze):

– zaskakującego Cię archaizmu,

-epitetu,

-metafory,

-porównania,

-apostrofy,

-onomatopei.

W razie trudności skorzystaj ze Słownika terminów literackich.

* skończony ciąg jasno zdefiniowanych czynności koniecznych do wykonania pewnego rodzaju zadań, sposób postępowania prowadzący do rozwiązania problemu

 

GRA CZŁOWIEK RENESANSU

Karta do gry                                    CZŁOWIEK RENESANSU
O Mapa myśli (0-6p.)
O Ciekawostki o epoce renesansu (0-5p.)
O Analiza i interpretacja fraszek (0-8p.)
W Każda dodatkowa fraszka +2p.
W Nauczenie się wybranej fraszki na pamięć +3p.
W Napisanie własnej fraszki +2p.
O Samodzielna notatka na temat cech gatunkowych fraszki (po czym rozpoznam fraszkę) (0-3p.)
O Samodzielne notatki na temat Trenów (0-3p. za każdy tren) (0-12p.)
O Charakterystyka Urszuli Kochanowskiej- notatka wizualna w dowolnej formie (0-3p.)
W Słowniczek postaci antycznych z Trenów (0-3.)
W Porównanie wybranego trenu Jana Kochanowskiego i z utworem Stanisława Różewicza “Anka” (0-5p.)
O Recytacja wybranego trenu (0-6p.)
W Opis obrazu Jana Matejki “Jan Kochanowski nad zwłokami Urszulki” zgodnie z kryteriami (0-10p.)

O- zadanie obowiązkowe; W- wyzwanie

Powyżej 47p. –odznaka CZŁOWIEK RENESANSU, zwolnienie ze sprawdzianu z oceną celującą

38-47p. – odznaka ZNAWCA FRASZEK I TRENÓW, zwolnienie ze sprawdzianu z oceną bardzo dobrą

28-37p. – bonus 5 minut z OK. zeszytem na sprawdzianie

22-27p. – bonus 4 minuty z OK. zeszytem na sprawdzianie

co najmniej 15p. – bonus 3 min z OK. zeszytem na sprawdzianie

 

 

 

Fraszki 2018/2019

Przygotowaliście mapę myśli na temat Jana Kochanowskiego. Znajomość najważniejszych faktów z biografii tego poety renesansu pomoże nam zrozumieć jego twórczość.

Zacznijmy od fraszek.

Poznamy, zinterpretujemy i skategoryzujemy wybrane fraszki Jana Kochanowskiego.

Na zdrowie

Na lipę

O żywocie ludzkim

Na nabożną

Raki

Na dom w Czarnolesie

Do Hanny

Do fraszek

O doktorze Hiszpanie

Na co będziemy zwracać uwagę?

1. Przełożymy treść fraszek na język współczesny, by je lepiej zrozumieć.

2. Rozszyfrujemy archaizmy.

3. Odkryjemy sens fraszek i podyskutujemy o ich aktualności.

4. Odkodujemy fraszkę “Raki”.

5. Zdefiniujemy gatunek.

6. Podzielimy fraszki na kategorie: fraszki autobiograficzne, autotematyczne (fraszki o fraszkach), filozoficzno-refleksyjne, obyczajowe i żartobliwe.

Pomoc myślograficzna od pana Mateusza Łyska zamieniona przeze mnie na puzzle 🙂

Fraszka myślograficznie

Sprawdź się


Zadanie autorstwa pani Zuzannykrótki

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.