Strona dedykowana moim uczniom, by dobrze wspominali lekcje języka polskiego w szkole podstawowej oraz tym, którzy szukają polonistycznych inspiracji.

“Pan Tadeusz” krok po kroku

Bardzo ciekawy film dokumentalny. Poczujcie klimat epoki i epopei.

Zapraszam na seans.

Krok 1.

Przed lekturą:

KSU do lapbooka z lektury „Pan Tadeusz”

Wykonaj lapbook, który graficznie będzie odwoływał się do treści lektury. Strona tytułowa powinna zawierać pełny tytuł utworu oraz tytuły wszystkich ksiąg.

Obowiązkowe elementy lapbooka:

  1. Biogram Adama Mickiewicza (z uwzględnieniem czasu i okoliczności powstania „Pana Tadeusza”, czyli genezy utworu).
  2. Czas i miejsce akcji z informacjami o tle historycznym (kampanii napoleońskiej oraz kulcie Bonapartego).
  3. Bohaterowie (najważniejsze informacje pomocne do przygotowania charakterystyki postaci). Obowiązkowo: Tadeusz, Jacek Soplica, Sędzia, Hrabia, Telimena, Zosia, Wojski, Gerwazy i Protazy, Jankiel oraz bohater zbiorowy: szlachta dobrzyńska i jej przedstawiciele, Moskale .
  4. Ramowy plan wydarzeń trzech głównych wątków: miłosnego, sporu o zamek oraz działalności księdza Robaka.
  5. Rodzaj i gatunek literacki (wyjaśnienie pojęcia epopeja oraz epopeja narodowa).
  6. Informacje o następujących fragmentach epopei: Inwokacja, historia zamku Horeszków, koncert Wojskiego na rogu, spowiedź Jacka Soplicy, rehabilitacja Jacka Soplicy oraz co najmniej 3 opisy przyrody (np. chmury, burza, zachód słońca). Podajesz numer i tytuł księgi oraz wersy epopei.
  7. Wyjaśnienie pojęć: inwokacja, epilog, retrospekcja, instrumentacja głoskowa, hiperbola, porównanie homeryckie, peryfraza, zajazd, zaścianek, czarna polewka, emisariusz, bohater dynamiczny oraz nazw urzędników: stolnik, podkomorzy, wojski, rejent, asesor.

Pełen tekst epopei do przeczytania tutaj.

 

Krok 2.

Nauka czytania

Jak już mówiliśmy, epopeja jest pisana rymowanym wierszem trzynastozgłoskowym (każdy wers ma 13 sylab). Czytanie utworu wersami uniemożliwia zrozumienie treści. Tę lekturę czytamy jak utwór epicki, czyli kierujemy się granicami zdań. Znaki interpunkcyjne są tu kluczowe.

Słuchajcie i czytajcie.












Trochę żartu z arcydzieła Adama Mickiewicza.

Streszczenie epopei w rytmie rap.

Pomocne opracowanie znajdziecie na blogu pana Tomasza Filipowicza.

Krok 3.

Badamy Inwokację i uczymy się jej na pamięć. Termin 19 września.

Pomocny materiał audio i tekstowy.

Pytania kluczowe do Inwokacji:

  1. Dlaczego dla Mickiewicza Litwa była ojczyzną, a Polacy uważają “Pana Tadeusza” za swoją epopeję narodową?
  2. Jaki widzisz związek fraszki “Na zdrowie” Jana Kochanowskiego z Inwokacją? Pełny tekst fraszki z przypisami znajdziesz tutaj.
  3. Jakie elementy autobiograficzne można znaleźć w Inwokacji?
  4. Dlaczego trzeba być świetnym przyrodnikiem, by zrozumieć Inwokację?
  5. Do czego może być potrzebny Słownik terminów literackich podczas analizy Inwokacji?

A jakie pytania nasuwają się Tobie?

Zadanie edukacyjne:

Znajdź w Inwokacji i zapisz w OK zeszycie w formie notatki Cornella:

  1. 2 apostrofy
  2. 2 porównania
  3. 4 epitety
  4. 2 metafory
  5. Uosobienie
  6. Ożywienie
  7. Rymy parzyste
  8. Rymy żeńskie
  9. Inwersję «odstępstwo od zwykłego szyku wyrazów w zdaniu»
  10. Przerzutnię

W podsumowaniu w 4 zdaniach wyjaśnij, jak zastosowane przez Mickiewicza środki językowe wpływają na odbiór tekstu.

Sprawdź, czy znasz na pamięć!

Ćwiczenia autorstwa pani Zuzannykrótki

Krok 4.

Zwizualizujemy to, co przeczytaliśmy dzięki ekranizacji “Pana Tadeusza” w reżyserii Andrzeja Wajdy.

 

Dla miłośników starego kina- gratka! Ekranizacja epopei z 1928 roku. Warto obejrzeć choćby fragmenty.

Krok 5.

Analizujemy tytuł epopei. Odpowiemy na pytanie: Jakie informacje są zakodowane w tytule?

Krok 6.

Wycieczka do Soplicowa.

Wnikliwie przeczytamy fragmenty opisujące dworek w Soplicowie i okolice, by stworzyć folder reklamowy dla biura podróży. Skupimy się także na atrakcjach czekających na turystów.

 

Obyczaje- prezentacja pana Radka Sikory

<

Krok 7.

Wyodrębniamy wątki.

a) Skomplikowane losy Jacka Soplicy zobrazujemy za pomocą logicznej gałązki.

Dwie relacje o śmierci Stolnika- materiał ćwiczeniowy dla chętnych.

Bogatsi o wiedzę o tym, co kierowało czynami Jacka Soplicy przygotujemy się do napisania przemówienia oskarżającego lub broniącego głównego bohatera.

Dobrych rad udzieli nam Tomasz Kammel.


Możecie przetestować swoją wiedzę na temat przemówienia za pomocą ćwiczeń z GWO.

Rady dla piszących przemówienia znajdziecie tutaj.

Słownictwo pomocne w pisaniu przemówienia znajdziecie tutaj: Przemówienie- słownictwo (plik .docx do pobrania).

Kryteria sukcesu

  1. Czas trwania wystąpienia 3-5 min.
  2. Przemówienie w całości dotyczy obrony lub oskarżenia Jacka Soplicy i jest zgodne z treścią lektury.
  3. Określasz cel przemówienia.
  4. Podajesz co najmniej 3 argumenty na poparcie swojego stanowiska, w tym argumenty odwołujące się do:
  • rozumu
  • emocji
  • postaw*

5. Argumenty ilustrujesz przykładami (w tym wykorzystujesz co najmniej jeden cytat lub przysłowie).

6. Stosujesz środki retoryczne:

  • zwroty do słuchaczy
  • pytanie retoryczne
  • wykrzyknienie

7. Tekst ma trójdzielną kompozycję;

  • wstęp: wprowadzasz do tematu i określasz cel przemówienia,
  • rozwinięcie: prezentujesz argumenty i przykłady,
  • zakończenie: podsumowujesz rozważania.

8. Przy wygłaszaniu przemówienia uwzględniasz następujące elementy:

modulacja głosu, intonacja, akcent zdaniowy, język ciała, tempo i głośność  mówienia, umiejętność koncentrowania uwagi słuchaczy.

*typy argumentów znajdziecie tutaj. 

Dla dociekliwych: argumentum ad populum, argumentum ad personam, argumentum ad misericordiam, argumentum ad vanitatem.

Dla jeszcze dociekliwszych… prezentacja 🙂

b) Wątek miłosny zamienimy na osobną książkę. Wykorzystamy aplikację storybird. 

CIEKAWOSTKI O MIŁOSNYCH PERYPETIACH ADAMA MICKIEWICZA ZNAJDZIECIE TUTAJ.  Przyjemnej lektury 🙂

Jak korzystać z aplikacji, podejrzyjcie we wpisie “A może to pierwszy krok do pisarstwa?”

c) Wątek sporu o zamek w końcu zostanie rozstrzygnięty prawomocnym wyrokiem, bo to my zrobimy sąd.

Który wątek ilustrują słowa tej piosenki?

Krok 8.

Podziwiamy przyrodę opisaną w epopei i kunszt poetycki autora “Pana Tadeusza”.

Jaką funkcję pełni przyroda w “Panu Tadeuszu”?

Potrenujemy rozpoznawanie środków poetyckich i określanie ich funkcji w tekście.

Cel: Poznam i zinterpretuję co najmniej 3 opisy przyrody z „Pana Tadeusza”.

ZADANIE EDUKACYJNE

Wybierz 3 opisy przyrody spośród podanych poniżej.

Uważnie je przeczytaj.

Wybierz jeden, który poddasz analizie językowej (wypiszesz z niego środki poetyckie).

Wybierz jeden, do którego zrobisz zdjęcie.

Wybierz jeden, który zilustrujesz plastycznie.

Praca powinna być zamieszczona w OK zeszycie.

Zdjęcie podpisz cytatem  z „Pana Tadeusza” i udostępnij we wskazany przez nauczyciela sposób.

Fragmenty do wyboru w porządku alfabetycznym:

burza ks. X w. 48 – 88

dwa stawy ks. VIII w. 37 – 50 i w. 586 – 595

dzikie ptactwo ks. II w. 11-20

gatunki grzybów ks. III w. 260 -289

gatunki much litewskich ks. II w. 699-713

litewski lasy ks. III w. 548 – 567

muzyka wieczoru ks. VIII w. 20-36

okolice Niemna ks. I w. 15-40

polskie niebo, chmury ks. III w. 637-653

przed burząa ks. VIII w. 1-19

ptactwo domowe ks. V w. 57-75

ptactwo domowe, ogród ks. III. w. 53-70

puszcza litewska ks. IV w. 479-504

sad ks. II w 400-430

serce puszczy : matecznik ks IV w 505-565

świt ks. VI w. 1-8

wieczorne niebo ks. VIII w. 61-98

wschód słońca ks. XI w. 153-181

zachód słońca  ks. XII w. 843-855

 

 

Krok 9.

Badamy odniesienia historyczne w koncercie Jankiela i całej epopei.

O jakich ważnych wydarzeniach w Polsce i Europie dowiadujemy się z “Pana Tadeusza”?

Jak oceniasz wierność faktom historycznym Adama Mickiewicza? Jak nasz wieszcz narodowy traktuje historię? Jaki mógł być cel takiego przedstawienia historii?

 

Pytanie na dobry początek: Jakie były okoliczności, w których Jankiel zagrał swój koncert?

Cel:

Wykorzystam koncert Jankiela do uporządkowania wiadomości z historii przywołanych w „Panu Tadeuszu”.

Wykonam leporello ilustrujące motywy muzyczne i historyczne w koncercie nad koncertami.

KSU:

  1. W tekście (fragment ks. XII) zaznaczam nawiązania do historii.
  2. Podkreślam w tekście informacje o dźwiękach, które ilustrowały kolejne wydarzenia historyczne.
  3. Układam trimino.
  4. Wykorzystuję trimino oraz zaznaczone fragmenty tekstu do przygotowania leporello.
  5. Leporello ma stronę tytułową.
  6. Na kolejnych stronach znajdują się następujące informacje: odpowiedź na pytanie kluczowe, opis instrumentu, na którym grał Jankiel, informacje o Jankielu; kolejne części koncertu, czyli data, wydarzenie historyczne, podkreślone cytaty na temat muzyki i dźwięków, miło widziane symbole graficzne 😊,

 

Sprawdź się

Krok 10. i ostatni

“Pan Tadeusz” jako epopeja narodowa.

Udowodnimy, że Adam Mickiewicz napisał epopeję/epos.

 

gra pani Zuzanny

 

Powtórz przed egzaminem

 

PREZENTACJA NA PODSUMOWANIE.

AUTORKA: Nika Leva

Piszemy krótkie formy wypowiedzi

W imieniu Tadeusza i Zosi zaproś na ślub Podkomorzego z rodziną.

Jako Podkomorzy napisz ogłoszenie o zagubieniu słynnej tabakiery .

(Księga I: (wersy:755-763)

Wtem, wielkim szczęściem dwakroć kichnął Podkomorzy.
“Wiwat”! krzyknęli wszyscy; on się wszystkim skłonił
I z wolna w tabakierę palcami zadzwonił:
Tabakiera ze złota, z brylantów oprawa,
A w środku jej był portret króla Stanisława.
Ojcu Podkomorzego sam król ją darował,
Po ojcu Podkomorzy godnie ją piastował;
Gdy w nie dzwonił, znak dawał, że miał głos zabierać;
Umilkli wszyscy i ust nie śmieli otwierać.
)

W imieniu Sędziego Soplicy zredaguj dedykację do książki kucharskiej  jako prezentu zaręczynowego dla Tadeusza i Zosi.

Napisz w imieniu Telimeny życzenia urodzinowe dla Zosi.

Napisz instrukcję parzenia kawy dla kawiarki w Soplicowie.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.